Veel vintage audio toestellen staan ingesteld op 220 Volt, met name toestellen van voor 1990. Wat betekent dat bij de huidige netspanning en de invloeden van zonnepaneelinstallaties?
Vanaf 1989 is de norm in Nederland verandert van 220 Volt naar 230 Volt. Hier volgt Nederland de Europese richtlijnen. Vanaf 1994 is alle apparatuur in Europa op deze basis gemaakt. Nederland is inmiddels hier al naartoe veranderd en je kunt nu spreken dat er 230 Volt uit jouw stopcontact komt.
De netspanning mag 10% afwijken. Dat betekent dat de spanning zich tussen 207 en 253 Volt mag bewegen. Uiteraard hebben we het liefst een zo constant mogelijke netspanning edoch met de vele zonnepaneelinstallaties in de straat is dat altijd niet meer het geval. Je ziet de netspanning op een zonnige dag rond de middag vaak al oplopen naar 240 Volt of hoger. In het uiterste geval dus naar 253 Volt, de waarde waarbij de omvormers van zonnepaneelinstallaties automatisch moeten afschakelen. Op een zonnige dag in de zomer heb ik in onze straat de spanning al zien oplopen tot 250 Volt en dat is geen uitzondering.
Terugkomend op onze vintage apparatuur, welke op 220 Volt staat ingesteld, ligt de bovengrens bij 242 Volt. Nu hoor ik je al zeggen, is deze marge van 12 Volt boven de 230 Volt voldoende. In principe wel. s’Avonds en bij een bewolkte dag zal het geen problemen opleveren. Edoch bij de tuinfeest in de zomer op een zonnige zondagmiddag kan dit anders liggen. Gemiddeld over het jaar gezien bij gebruik van vintage muziekapparatuur is het nog aanvaardbaar. Toch valt het te adviseren om jouw apparatuur in te stellen op 230 Volt of vaak de enige mogelijkheid naar 240 Volt.
Wat doet nu een te hoge spanningswaarde met vintage apparatuur?
De werkspanningen binnen de apparatuur lopen op en doen een aanslag in de veroudering van de componenten. Ook de instelling van je versterker kan wijzigen waardoor de versterker warmer kan worden. Al met al een ongewenste situatie. Zeker als de apparatuur nooit is gereviseerd.
In sommige gevallen is er geen mogelijkheid om de instelling van 220 Volt te wijzigen, dan zullen we het moeten accepteren. Indien deze mogelijk wel bestaat, zal dit dus veelal naar 240 Volt kunnen worden gewijzigd. De bovengrens ligt dan op een veilige 264 Volt, de ondergrens op een veilige 216 Volt. (Ofwel bij een aanwezige instelling van 230 Volt: 253 en 207 Volt.)
Update 17 februari 2023, aanvulling:
De gezamenlijke netbeheerders hebben ACM (Autoriteit, Consument en Markt, de wettelijke toezichthouder) gevraagd om een aanvullende drempelwaarde voor de overspanningsbeveiliging vast te leggen op 115 procent i.p.v. nu geldende 110 procent. Dit komt overeen met een netspanning van 264,5 Volt. Door niet te eisen dat een opwekinstallatie bij 253 Volt meteen moet afschakelen, kan volgens Netbeheer Nederland een in de productie-eenheid aanwezige spanning gerelateerde vermindering van actief vermogen langer zijn werk doen. Zo kan volgens de netbeheerders afschakeling van bijvoorbeeld zonnepaneelinstallaties door activering van de overspanningsbeveiliging worden voorkomen.
Dan hebben we het wel over de periode van het jaar en dag, wanneer zonnepaneelinstallaties maximaal leveren. Als dit door de wetgever zal worden toegestaan, is het temeer wenselijk om vintage audioapparatuur bij mogelijkheid op 240 Volt in te stellen. (Ofwel de apparatuur in de piek van maximale zonne-energie niet te gaan gebruiken. Lijkt mij niet direct een optie.)
JK Vintage Audio 