De buurvrouw vroeg me onlangs of ik ook oude buizenradio’s repareer. Eigenlijk niet, omdat ik me beperk tot toestellen uit de jaren 70-tig en 80-tig. Niet zoveel ervaring met buizenradio’s alhoewel de techniek ooit in één van mijn opleidingen zat bij de verbindingen van de landmacht. Ja, onze landmacht werkte half zeventiger jaren destijds ook nog met buizen zend- en ontvangstapparatuur. Dus eigenlijk kon het niet zo moeilijk zijn. Het geeft ook wel weer een uitdaging.
Terugkomend op de buurvrouw, ze bezat een oud Philips radiotoestel. Ooit van haar ouders geweest en vol herinneringen. Toestel deed denken aan de periode uit de tv-serie “Toen was geluk heel gewoon”. Je kon aan de bovenkant van het toestel zien, dat moeders vaak een vaasje met bloemetjes of een bloempotje had gestald. Vermoedelijk op een gehaakt kleedje. Soms kieperde het vaasje ook weleens om of kreeg het bloempotje gul een scheut water. Gaf niets destijds, het kleedje droogde wel weer. Maar ja, wel van die bekende kringen en aangetast fineer. Het toestel gromde en gorgelde als een oude dame, doch fatsoenlijk geluid kwam er niet meer uit.
Afijn ik ben de uitdaging aangegaan, kon immers niet veel erger worden. De boodschap was, ‘zou mooi zijn als er weer fatsoenlijk geluid uitkwam’, verder geen grote operaties. Dus beperkt houden tot een reparatie, geen algehele grote revisie en restauratie.
Het bleek een Philips Bi Ampli stereo B6X43A uit 1964. Dus allereerst maar eens de spanningen gecheckt en wat volgde de elektrolytische condensatoren in de voeding vernieuwd, ingebouwd in de bestaande huls van de oude componenten. De oude condensatoren bleken uitgedroogd.
Nadien de detectorbuis EAA91 vervangen, en zowaar kwam het toestel weer tot leven alhoewel met een belabberde stereosignaal. De stereo indicator bleef donker. Een indicator, welke overigens hier alleen slechts aangeeft op aanwezigheid van een stereosignaal doch verder geen invloed heeft op het audiopad.
Overigens was dit toestel één van de eerste serie toestellen, waarvan de stereodecoder en het printje van de stereo-indicator waren opgebouwd met halfgeleiders als germanium transistoren en ge-diodes. Eenvoudig, maar niet het meest ideale ontwerp. De elco’s (elektrolytische condensatoren) waren onderbroken of deels uitgedroogd. De print van de decoder was in penibele staat. De koperbanen uit die tijd laten gemakkelijk los of vertonen breuken. Dus elco’s hier vervangen en de koperbanen voorzichtig doorgesoldeerd. Vervolgens de decoder opnieuw ingeregeld en zowaar met resultaat. Het lampje van de stereo-indicator deed weer zijn werk, zoals het was bedoeld. Het stereo-geluid schalde weer uit de speakers.
De beide laagfrequent versterkers zijn identiek opgebouwd in tegenstelling tot Philips-toestellen uit de vijftiger jaren met Bi-Ampli zonder stereo.(Stereo bestond in de vijftiger jaren in feite nog niet.) Toen was bij een Bi-Ampli toestel de ene versterker gebouwd voor de hoge tonen met bij behorende ls-trafo en speaker, de andere voor lage tonen. Dit bracht in de vijftiger jaren een aanzienlijke kwaliteitsverbetering van het geluid teweeg.(Terugdringing intermodulatie.)
Terugkomend op dit toestel toch ook gelijk de teerknollen(teercondensatoren) op de ls-trafo’s van de laagfrequent versterkers vervangen door MKP’s.(Polypropyleen) Overigens waren deze nog in een redelijke conditie.
Na ook alle lampjes te hebben vervangen, functioneert het toestel weer vrij aardig naar behoren. Mijn overtuiging is dat het nog veel beter kan gezien de frequentiekarakteristiek. Helaas moet ik me wel aan de boodschap van de buurvrouw houden. Geen algehele revisie en restauratie.
Ondanks die boodschap kon ik het toch niet laten om de bovenkant van de behuizing aan te pakken evenals de afdichtingen rond de afstemschaal, welke in verregaande staat van ontbinding verkeerden. De afdichtingen vervangen door tochtstrip. De bovenkant van de behuizing geschuurd met verschillende gradaties van staalwol Metalino. Vervolgens de gehele kast behandeld met antiekwas op basis van bijenwas en zie, het resultaat.
Dat de buurvrouw er veel plezier aan dit meubelstuk mag beleven, vol met oude herinneringen.
“Veel luisterplezier buurvrouw!”
JK Vintage Audio 